Oncologische littekens behandelen begint met begrijpen dat zo’n litteken anders is dan een gewoon litteken. Het markeert niet alleen een fysieke ingreep, zoals een operatie of bestraling, maar vaak ook een intens en emotioneel traject. Dit soort littekens zitten dieper en herinneren aan een periode van herstel. Voor veel mensen staat zo’n litteken symbool voor overleving, maar het kan ook gepaard gaan met klachten of onzekerheid. Gelukkig zijn er vandaag de dag veel mogelijkheden om littekens te behandelen en het herstel te ondersteunen.
Wat is een litteken?
Een litteken ontstaat wanneer de huid zichzelf herstelt na beschadiging. In plaats van de oorspronkelijke huidstructuur vormt het lichaam bindweefsel om de wond te sluiten. Dit nieuwe weefsel is vaak anders van kleur en structuur: dikker, dunner, strakker of juist verkleurd.
Er bestaan verschillende soorten littekens:
· Hypertrofisch litteken: Dit litteken is verdikt en rood, maar blijft binnen de wondranden
· Keloïd litteken: Dit soort littekens groeien buiten de oorspronkelijke wond en kunnen blijven doorgroeien
· Atrofisch litteken: zijn vaak kleine inkepingen in de huid, zoals vaak bij acne
Wat zijn oncologische littekens?
Oncologische littekens ontstaan als gevolg van behandelingen tegen kanker, zoals operaties, bestraling (radiotherapie) of reconstructieve chirurgie. Denk bijvoorbeeld aan littekens na een borstoperatie, huidkankerbehandeling of het verwijderen van tumoren elders in het lichaam.
Deze littekens verschillen vaak van andere littekens:
· De huid kan kwetsbaarder zijn door bestraling
· Er kan sprake zijn van verkleving met onderliggend weefsel
· Gevoeligheid, pijn of juist gevoelloosheid komt vaker voor
· Het herstelproces kan langer duren
Het natuurlijke herstelproces
Het genezen van een wond verloopt in fases: ontsteking, opbouw en remodellering. Dit proces kan maanden tot zelfs jaren duren. In deze periode verandert een litteken vaak nog van kleur en structuur. Goede verzorging in deze fase is cruciaal om het uiteindelijke resultaat te beïnvloeden.
Het herstelproces bij oncologische littekens
Bij oncologische littekens speelt herstel zich af op meerdere niveaus. Naast het fysieke genezingsproces is er vaak ook sprake van emotioneel herstel. Het lichaam heeft tijd nodig om te herstellen van intensieve behandelingen, en het litteken kan daar een blijvende herinnering aan zijn. Daarom is het belangrijk om herstel holistisch te benaderen: aandacht voor zowel het lichaam als het mentale welzijn.
Oncologische littekens behandelen bij Dermea
Hoewel littekens nooit volledig verdwijnen, zijn er veel manieren om ze minder zichtbaar of soepeler te maken. Niet elke behandeling is geschikt na kankertherapie. De huid kan gevoeliger zijn. Enkele behandelingen die ingezet kunnen worden bij Dermea:
1. Littekentherapie en massage
Regelmatige massage kan helpen om het littekenweefsel soepeler te maken en verklevingen te verminderen. Dit wordt vaak begeleid door een gespecialiseerde therapeut. Waar wij ons, bij Dermea, in specialiseren is dat we naast het littekenweefsel ook het bindweefsel meenemen in de massage. Dit helpt bij het verminderen van verklevingen, maar ook bij het verbeteren van de mobiliteit. Dit is vooral waardevol bij littekens die beweging beperken, dit wordt vaak gezien bij littekens na borstkanker.
2. Oedeemtherapie
Na kankerbehandelingen kan lymfoedeem ontstaan, bijvoorbeeld na het verwijderen van lymfeklieren. Oedeemtherapie helpt om zwelling te verminderen en de huidconditie te verbeteren.
3. Medische en cosmetische huidzorg
Speciaal ontwikkelde producten voor de gevoelige of behandelde huid kunnen ondersteuning bieden bij hydratatie en herstel. Bij Dermea hebben we bijvoorbeeld het product van Dermasence, BarrioPro Wound and scar care emulsion. BarrioPro Wound and Scar Care Emulsion ondersteunt het herstel van de huid en verbetert de littekenstructuur. De intensieve verzorging zorgt voor een egalere huidtextuur en verhoogt de soepelheid dankzij hyaluron. Jeuk en spanningsgevoelens worden verminderd, terwijl groene thee-extract de vorming van collageen en elastine stimuleert. De emulsie is huidvriendelijk geparfumeerd, dermatologisch getest en volledig vegan.
4. Microneedling
Bij microneedling worden zeer kleine gaatjes (1 mm diep) in het litteken gemaakt. Microneedling is een effectieve, wetenschappelijk onderbouwde methode om littekens minder zichtbaar te maken door de aanmaak van collageen te stimuleren. Het vermindert diepte en roodheid van atrofische (putjes) en hypertrofische (verdikte) littekens. Het is toepasbaar op het hele lichaam en verbetert de huidtextuur aanzienlijk
Zelfzorg: Wat kun je zelf doen?
Zelfzorg speelt een belangrijke rol bij het herstel van oncologische littekens:
· Bescherm het litteken tegen zonlicht (gebruik een hoge SPF), UV-straling kan verkleuring van het litteken verergeren.
· Houd de huid goed gehydrateerd, hydrateer daarom je huid regelmatig met milde producten.
· Vermijd spanning op de wond tijdens het genezingsproces.
· Bouw activiteiten rustig op om overbelasting te voorkomen
· Luister naar je lichaam en forceer niets. Heb geduld: herstel kost tijd.
· Bespreek veranderingen of klachten altijd met je zorgverlener
Van zichtbaarheid naar acceptatie
Herstel gaat niet alleen over de huid, maar ook over hoe je naar jezelf kijkt. Voor sommigen is een litteken iets dat ze willen verzachten, voor anderen juist een teken van kracht. Oncologische littekens zijn onderdeel van een groter verhaal: dat van herstel, veerkracht en verder leven na kanker. Hoewel littekens nooit helemaal verdwijnen, zijn er veel manieren om klachten te verminderen en de huid te ondersteunen. Uiteindelijk gaat herstel niet alleen over hoe een litteken eruitziet, maar ook over hoe je je voelt in je eigen lichaam. En dat proces verdient tijd, aandacht en zorg.
Conclusie
De weg van litteken naar herstel is voor iedereen anders. Dankzij moderne behandelingen en goede verzorging zijn er steeds meer mogelijkheden om littekens te verbeteren. Tegelijkertijd blijft acceptatie een belangrijk onderdeel van het proces. Of je nu kiest voor behandeling, verzorging of omarming van je litteken: herstel is meer dan alleen wat zichtbaar is aan de buitenkant.
Heb je twijfels of vragen over wat we voor jou kunnen betekenen? Neem dan contact op voor advies of een afspraak.
Met zorgzame groet,
Team Dermea